डार्साब सी पी आर आउँछ ?


“पानीमा डुबेको मान्छेलाई लिएर एम्बुलेन्स आफ्नो आवाज पर-परसम्म सुन्ने गरि बेतोडले कुदेर अस्पतालको आकस्मिक कक्ष नजिक रोक्छ । विरामीलाई हत्तनपत्त आक्स्मिक कक्षमा पुर्‍याएर उपचार गर्न तिर लाग्छ । केही क्षणमै उक्त व्यक्तिलाई मृत घोषणा गरिन्छ ।”
यो कुनै राष्ट्रिय दैनिक, साप्ताहिक वा पाक्षिक पत्र-पत्रिका वा रेडियो र टि.भीमा आएको समाचार होईन । यो कुनै वास्तविक घटना पनि होईन तर यो एउटा अहिले हाम्रो देश नेपाल स्वास्थ्य क्षेत्रमा हरेक दिन जसो घट्ने एउटा यथार्थ हो जहाँ एउटा सामान्य प्राथमिक उपचारमात्र गर्न सकेको भए पनि कसैलाई अकाल मृत्‍युबाट जोगाउन सकिन्थ्यो । आज एउटा दैनिक पत्रिकामा आएको समाचारअनुसार हाम्रा डाक्टर साहेबहरूलाई प्राथमिक उपचार पनि गर्न आउँदैन भन्ने कुराको रहस्योद्घाटन भयो । उनिहरुलाई सिकिस्त विरामी चिर्न आउँछ, सुइ हान्न पनि आउँछ, हात-खुट्टामा प्लास्टर गर्न पनि आउँछ । दाँत फुकाउने देखि शरीरका अरू अङ्ग नै फुकाउन आउने तर एउटा सामान्य प्राथमिक उपचार जसले एउटा जीवन सजिलैसँग जोगाउन सक्ने काम भने गर्न नसक्ने । होईन हो, हाम्रा डार्साहेबहरूलाई मर्नै आँटेकोलाई बचाउनभन्दा पनि दिर्घकालिन रोगले च्यापिएर बांचिरहेको व्यक्तिको उपचार गर्न मात्र आउने हो की गर्न मन पराउने हो ? मैले बुझ्न सकिनँ ।

हाम्रा डार्साहेबहरूलाई प्राथमिक उपचार सी.पी.आर विधी आउँदैन भन्ने कुरा आज थाहा पाउँदा मलाई अचम्म साथसाथै दु:ख पनि उत्तिकै लाग्यो । सी.पी.आर भनेको “कार्डियोपल्मोनरी रिससिटेसन” हो जुन विधी अपनाएर नाडीको गति बन्द भएको र स्वास्-प्रस्वास रोकिएको अवस्थामा वा रक्तसन्चार प्रवाह रोकिन गई हुन सक्ने सम्भावित दिमागको क्षति वा मृत्‍युबाट जोगाउन अर्को व्यक्तिद्वारा कृतिम स्वास-प्रस्वास गराउने र उचित मात्रामा छातिमा हातले दवाब सिर्जना गरि रक्तसन्चार पुन: प्रवाह गर्ने विधी हो । यो हामीले प्राथमिक तहदेखी माध्यामिक तहसम्मै यसको सैद्वान्तिक शिक्षा पाइराखेका कुरा जग जाहेर नै छ । तर त्यत्रो बर्ष चिकित्सा शास्त्र अध्येयन गर्ने हाम्रा डार्साहेबहरूलाई यसको कुनै व्यावहारिक ज्ञान छैन | पाटन स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठानका उपकुलपती डा अर्जुन कार्कीले समेत यो कुरा स्वीकार गरेका छन् कि नेपाली डार्साहेबहरूलाई सी.पी.आरको सैद्वान्तिक ज्ञानबाहेक व्यवहारिक ज्ञान छैन । राष्ट्रिय चिकित्साशास्त्र अध्ययन केन्द्रका कार्यकारी निर्देशक एवं वरिष्ठ नशा रोग विशेषज्ञ डा. जगदीशप्रसाद अग्रवालकै शब्दमा पनि, “धेरै चिकित्सकहरू यो महत्त्वपूर्ण सीप जान्दैनन्, सर्वसाधारणको त के कुरा!” यसै प्रशङ्गमा मलाई एउटा दृष्टान्त याद आयो: बाकिँ अंश पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्

Advertisements

दरवार हत्याकाण्ड – विदेशीको हात


तत्कालिन शाही नेपाली सैनिक सचिव तथा स्वर्गिय राजा विरेन्द्रका एडिसी समेत भई २६ वर्ष राजदरबारमा बिताएका बिबेक कुमार शाहले कलमको मसी “मैले देखेको दरबार” शिर्षक किताबका पानामा दरबार हत्याकाण्डको बारेमा लेख्नलाई खर्चेको छ । नेपाली दैनिक “इकान्तिपुर डट कम” मा सम्प्रेशन गरिएको आजको समाचारअनुसार दरबार हत्याकाण्ड देशी-बिदेशी राजनैतिक षड्यन्त्रको परिणाम हो । लेखकले रहस्योदघाटन गरेका कुराहरूको मुख्य बुँदाहरू: विरेन्द्रबाट सत्ता आफ्नो हातमा लिने तयारी गर्दै … Continue reading दरवार हत्याकाण्ड – विदेशीको हात

मेरो च्यात्तिएको खाम


आज भन्दा लगभग १ महिना अघि मैले अनलाइन सेवामार्फत चर्चित पत्रकार तथा बिबिसी नेपाली सेवाका प्रमुख रबिन्द्र मिश्रद्वारा लिखित पुस्तक भूमध्यरेखा अर्डर गरेको थिएँ | उक्त पुस्तकको जम्मा नेपाली रु. २८० रहेछ | सोहि पुस्तकलाई विदेशबाट अनलाइन अर्डर गर्दा जम्मा ११ डलर लाग्दो रहेछ | नेपाली दैनिक पत्र-पत्रिकामा पढेको अनुसार लेखक मिश्रले एउटा पुस्तक विक्री भए वापत आउने लेखक रोयल्टी रु. २० नेपालको पिछडीएको जाति चेपांगलाई दिने निर्णय गरेको रहेछ | उसले घोषणा गरेको यहि मन्चबाट अर्का एक उद्द्योगपति उपेन्द्र महतोले उसको व्यक्तिगत तर्फबाट अर्को रु. २० थपेर दिने निर्णय सुनाएछ | उनीहरुको यो काम सराहनीय लागेकोले मैले पनि एक प्रति अनलाइनबाट नोवेम्बेर २४ तारिखको दिनमा अर्डर गरेको थिएँ | आफ्नो बैंक खातामा गयो, १ क्लिक्क गरेको निमेष भरमै बैंकबाट पैसा नेपालको बिक्रेताको पोल्टामा पुगिसकेको जानकारी साथसाथै अबको २ हप्ता अथवा १५ दिन भित्र यहाँ आइपुग्छ भनेर जानकारी आयो | एक युग पछि यसरि नेपाली लेखकको पुस्तक किनेर पढ्न लागेकोमा मेरो मन पनि फुरुंग थियो | बाँकी अंश पढ्न यहाँ क्लिक्क गर्नुहोस |

तारा एयर दुर्घटनाको फोटो ग्यालरी


अग्नी एयरको डोर्नियर बिमान दुर्घटना भएको भर्खर तीन महिना मात्र भएको थियो, यही हप्ता तारा एयरको टुविनअटर बिमान लामिडाँडाबाट काठ्माडौं आउने क्रममा हराएको भोलिपल्ट मात्र फेला पार्न सकियो । उक्त बिमान ओखलढुङाको श्रीचौर डाँडामा ठोक्किएको थियो । चालक दल बाहेक सबै यात्रु बिदेशी पर्यटकहरू थिए । बिमान टुक्रा-टुक्रा हुने गरि भएको दुर्घटनामा चालक दलका ३ सदस्य सहित अरू १९ यात्रुको मृत्‍यु भयो । उद्धार कार्यमा … Continue reading तारा एयर दुर्घटनाको फोटो ग्यालरी

विकिलिक्सको प्रतिस्पर्धी ओपनलिक्स


विकिलिक्सको काम गराईसँग असहमत जनाएर यसका पूर्व सदस्यहरूले भोली “ओपनलिक्स” नामक एउटा नयाँ वेब साइट हाम्रो माझमा विकिलिक्ससँग भएकै सम्पूर्ण गोप्य सामाग्रीहरूसाथ आउँदैछ । यसका संस्थापकहरू विकिलिक्सका पूराना सदस्यहरू हुन् । ती मध्ये एक संस्थापक सदस्य, दानिएल डम्स्किएट-बर्गले एउटा स्विदिस च्यानलबाट आज बेलुकी प्रशारण भएको ब्रितचित्रमा उनिहरुको विकिलिक्सप्रतिको असन्तुष्टी पोख्ने क्रममा भने, “विकिलिक्स एक व्यक्तिमा मात्र केन्द्रित भए, र एक व्यक्ति एउटा संस्थाभन्दा धेरै नै … Continue reading विकिलिक्सको प्रतिस्पर्धी ओपनलिक्स

विकिलिक्समा भारतले अमेरिकालाई नेपालको कुरा लगाउदैं


हिजो डिसेम्बर १० तारिख शनिवार विकिलिक्सले नेपालको नाम जोडिएको अर्को एउटा गोप्य दस्तावेज सार्वजनिक गरेको छ । दिल्लीस्थित अमेरिकी दुतावासको एक गोप्य दस्तावेजअनुसार नेपालको भूमी हुँदै कम्तिमा १६ जना आतंककारीहरू पाकिस्तानबाट भारत पसेको जनाइएको छ । त्यहिँबाट तिनीहरू कास्मिर गएको भारतका तत्कालिन सेनाप्रमुख दिपक कपूरले अमेरिकी सुरक्षा सल्लाहकार जेम्स जोन्ससँगको २६ जुन २००९ मा नयाँ दिल्लीमा भएको भेटमा भनेका रहेछन् । उक्त भेटमा भारतिय रक्षा … Continue reading विकिलिक्समा भारतले अमेरिकालाई नेपालको कुरा लगाउदैं

"विषाक्त चक्की"


यो “विषाक्त चक्की” कुनै रोग निदानको निम्ति खाने चक्की नभै, अमेरिकी सरकार र उसका राजदूतावासका कूतनैतिक गोप्यता भएका कागजात हुन् । हालसालै विकिलिक्सका संस्थापक तथा सम्पादक जुलिएन असान्जले अमेरिकी सरकारलाई दिएको कडा चुनौती हो । उनले आफूलाई मार्ने, हानी पुर्‍याउने, झ्यालखानामा राख्ने वा विकिलिक्सलाई नष्ट पार्ने चेष्टा गर्‍यो भने ती सबै गोप्य सुचनाहरू विश्वसामु प्रवाह गर्छु भनेका छन् । उनले भनेजस्तै ती गोप्यता भने कसरी … Continue reading "विषाक्त चक्की"

विकिलिक्सलाई छद्मभेषीहरूको समर्थन, एक नेपाली पनि


आज मिती २०६७ मंसिर ९ बिहीवार तदनुसार नेपाल संवत ११३१ थौंलाथ्वो: चौथी (चतुर्थी) आज “दी इकनमिस्ट” संस्करणमा प्रकाशित लेख “द २४ आओर एथेनिएन डेमोक्रेसी” अथवा “२४ घण्टे एथेन्सको प्रजातन्त्र” अनुसार नेपालका ह्याकरहरू पनि विकिलिक्सका संस्थापक जुलिएन असान्जको गिरफ्तारीको विरोधमा थालिएको साइबर वारमा सम्मिलित रहेछ । उनी पक्राउ परेको केही घण्टाभित्रै संसारभरि छरिएर रहेका उनका समर्थकहरूले उनी र विकिलिक्समाथि षड्यन्त्र भएको भनि केही अमेरिकी साइटहरु र … Continue reading विकिलिक्सलाई छद्मभेषीहरूको समर्थन, एक नेपाली पनि